Junkies Zijn Zielige Aanstellers

[Alfa]

Source: Elsevier(NL)
Contact: mailto:redactie.elsevier@ebi.nl

JUNKIES ZIJN ZIELIGE AANSTELLERS

Over drugsverslaving wordt al twee eeuwen romantische kletskoek beweerd, volgens de Britse psychiater en gevangenisarts Theodore Dalrymple

In 1822 schreef de Britse essayist Thomas de Quincey Bekentenissen van een Engelse opiumeter'. Sindsdien heerst er een misverstand over wat verslaving aan verdovende middelen is.

De Quincey beweerde dat opiumeters bijzondere inzichten en gevoelens kregen die buiten het bereik lagen van niet-gebruikers. En dat de inspanning om te stoppen met opium een reusachtige strijd betekende van bijna bovenmenselijke ellende. Wie de toppen op wilde, moest ook de diepten in.

Deze romantische kletskoek wordt nu al bijna twee eeuwen voor waar aangenomen. Het gaat zo: iemand neemt een klein beetje van een verdovend middel, raakt verslaafd, kan niet meer werken, maar omdat afkicken zo vreselijk is en dat middel zo duur, moet de verslaafde de criminaliteit in om zijn gewoonte te bekostigen. Hij kan daar alleen mee stoppen onder medische begeleiding, vaak door het gebruik van een ander middel.

Klopt niets van
Hier klopt niets van. Het kost nogal wat moeite om verslaafd te raken aan opiaten. De gemiddelde heroïnejunkie moet een jaar gebruiken voor hij verslaafd is. Er zijn mensen die af en toe verdovende middelen kunnen nemen, ook De Quincey nam jarenlang een paar keer per week opium voor hij verslaafd was. Het is absoluut niet waar dat afkicken van heroïne of andere opiaten een serieuze kwestie is, zo serieus dat het misdrijven rechtvaardigt of begrijpelijk maakt.

Afkickverschijnselen van opiaten stellen medisch gezien niets voor (anders dan die van alcohol, slaap- of kalmeringsmiddelen). Onderzoek toont aan dat die symptomen grotendeels psychologisch zijn. Kleurrijke beschrijvingen in boeken en films hebben de verschijnselen sterk overdreven.

Ik heb duizenden junkies zien afkicken. Ondanks de aanstellerige uitingen van lijden - veroorzaakt door de aanwezigheid van iemand die vervangende drugs kon voorschrijven, en die ophouden zodra die persoon niet langer in de buurt is - heb ik nog nooit reden gehad om voor hun veiligheid te vrezen. Het is bekend dat verslaafden zich anders gedragen wanneer ze met artsen spreken dan in het gezelschap van medeverslaafden.

Tegenover dokters zullen ze hun lijden benadrukken; onder elkaar praten ze over waar je de beste en goedkoopste heroone kunt krijgen. Ik heb, ongemerkt, verslaafden geobserveerd voordat ze in mijn kantoor kwamen.
Ze waren vrolijk. Eenmaal in mijn kantoor klapten ze dubbel van de pijn, beweerden nog nooit zoiets te hebben meegemaakt en dreigden met zelfmoord als ik ze niet gaf wat ze wilden.

Criminaliteit
Als er al sprake is van een verband tussen criminaliteit en verslaving, is het waarschijnlijker dat een criminele neiging tot verslaving leidt dan andersom. In de gevangenis waar ik werkte, had 67 procent van de heroïnejunkies gevangen gezeten voordat ze verslaafd waren.

Dus de meesten waren al op het criminele pad voor hun verslaving. Wat ze ertoe bracht om de misdaad in te gaan, is waarschijnlijk dezelfde reden waarom ze heroïne gingen nemen: een vijandige houding ten opzichte van de maatschappij, veroorzaakt door de emotionele, geestelijke, culturele en intellectuele leegte van hun levens.

Batterij
Het is ook niet waar dat verslaafden niet kunnen stoppen zonder de hulp van een hele batterij aan medische en paramedische hulp.
Duizenden Amerikaanse soldaten die terugkeerden uit Vietnam, waar ze aan de heroïne verslaafd waren geraakt, gaven dat zonder enige hulp op.

In China hadden miljoenen Chinezen maar een klein zetje nodig om te
stoppen: Mao zei namelijk dat hij ze anders dood zou schieten. Er is geen twijfel aan: Mao is de grootste verslavingstherapeut in de geschiedenis geweest.

Romans over het onderwerp blijven de farmacologische werkelijkheid ontkennen. En zowel verslaafden als hun behandelaars hebben belang bij de opvatting dat verslaving een ziekte is. Junkies geven de schuld graag aan een ander, en therapeuten leven van het idee dat verslaving een ziekte is.

En ten slotte zijn wij als maatschappij altijd op zoek naar een groep slachtoffers met wie we nobel, dat wil zeggen: opvallend, medelijden kunnen hebben. Drugsverslaving is een morele kwestie, en daarom zijn bedreigingen zoals die van Mao zo vaak effectief in het 'genezen' van verslaafden.