'afkicken Veel Beter Dan Methadon Voor Verslaafden'

[Alfa]

'AFKICKEN VEEL BETER DAN METHADON VOOR VERSLAAFDEN'
AMSTERDAM - In de EU neemt het gebruik van methadon om herooneverslaafden te helpen explosief toe. In Nederland, waar het vervangende middel al 35 jaar in gebruik is, groeit de twijfel. ,,Van nazorg is vaak helemaal geen sprake.''
In de kelder van het Amsterdamse grachtenhuis hangt een dikke walm van sigaretten. Eronder zitten en hangen twaalf jonge mannen. Ze vertellen over de angst als 's nachts de 'stuff' op is, over dichte deuren in de opvang, lange wachttijden en een op handen zijnde reis naar Groot-Brittannik. Twee Britse hulpverleners nemen actief deel en hameren op iin ding: onthouding.
,,Het is hier een beetje uit de hand gelopen. Een jaar geleden hebben we besloten ons eigen bedrijfje Smith & Jones op te richten en sindsdien hebben we zeker honderd mensen geholpen. Soms gratis, soms voor geld'', zegt Keith Bakker. Helpen betekent vooral mensen opvangen en doorverwijzen naar Britse klinieken die werken met het Minnesotamodel, een manier van afkicken, meestal onder leiding van ex-verslaafden, waarmee Keith Bakker zelf in 1998 'schoon' werd en bleef. Deze week vertrekken weer zestien verslaafden.
Bakker is een Amerikaan met Nederlandse voorouders en leeft inmiddels vijftien jaar in Nederland. Hij had goede banen in de internationale
muziek- en tv-wereld, maar raakte verslaafd aan zo'n beetje alles, inclusief heroone. Toen hij bij de Amsterdamse Jellinek-kliniek aanklopte om hulp, werd hij op het vervangende middel methadon gezet, wat voor hem aanleiding was de kliniek voor de rechter te dagen. De zaak loopt nog. In feite strijdt Bakker tegen de gehele Nederlandse verslaafdenzorg, omdat die veel te veel zou leunen op methadon.
De Nederlandse verslaafdenzorg blijft verslaafden vergiftigen met methadon, vindt Bakker. ,,Methadon is een zwaar verslavend middel, dat veel te gemakkelijk wordt gegeven in Nederland. Ik vind dat mensen ook moeten kunnen kiezen voor onthouding, afkicken, opdat ze weer een normaal leven kunnen opbouwen.''
Volgens Bakker wordt verslaving te weinig als een ziekte erkend, en vooral als een sociaal probleem gezien. ,,Hier heerst het idee van 'eigen schuld, dikke bult': geef ze maar methadon, zodat we de junks niet in de goot vinden en ze van onze auto's afblijven.''
Vrijblijvend
Heeft Bakker gelijk? De Jellinek-kliniek wijst erop, dat behandelmethoden de laatste jaren sterk zijn verbeterd en er nu in Nederland meer aanbod is, ook voor afkicken. De socioloog Frans Driessen, die een jaar geleden promoveerde op het methadonbeleid in Nederland, vindt dat de Jellinek juist heeft gehandeld door Bakker destijds op methadon te zetten. ,,Als hij was opgegeven, dan was methadon de enige manier om hem weer een beetje op de been te krijgen.
Fout is het om hem geen alternatief aan te bieden.''
Maar ook Driessen heeft kritiek op het Nederlandse methadonbeleid, kritiek die inmiddels is overgenomen door de Gezondheidsraad. ,,We gebruiken methadon nu 35 jaar. In veel klinieken gebeurt dat veel te vrijblijvend, wordt er te weinig aandacht besteed aan medische zorg. Van nazorg is vaak helemaal geen sprake.'' De kritiek wordt gedeeld door het onderzoeksinstituut Trimbos, dat vindt 'dat de methadonbehandeling betrekkelijk los is komen te staan van de verslavingszorg'.
In het veld wordt Bakker nogal eens afgedaan als iemand die uit is op financieel gewin, omdat hij tegen betaling verslaafden zou bemiddelen.
Maar velen erkennen dat zijn initiatief verfrissend is. ,,Hij kan zeggen wat ik niet kan zeggen'', stelt Cor de Jong, hoogleraar en eerste behandelende arts van de Brabantse verslavingszorginstelling Novadic.
,,Over methadon heeft hij wel een beetje gelijk. Voor bepaalde personen blijft het nodig, maar anderen zouden beter kunnen afkicken.''
Het geleidelijk afbouwen van methadon is erg moeilijk, en dus zijn goede afkickmethoden welkom, inclusief het Minnesotamodel, vindt De Jong. Maar het blijkt in Nederland moeilijk die methoden van de grond te krijgen.
,,Ik heb onderzocht dat je goed en snel kunt afkicken met het middel Naltrexon. Het betekent meer zorg, meer artsen. Maar we krijgen er niet genoeg geld voor.''
Geld is volgens De Jong het centrale probleem voor de gehele verslavingszorg. ,,Op aandringen van de Gezondheidsraad hebben de zeventien zorginstellingen landelijke richtlijnen opgesteld voor de behandeling van patiknten. De plannen zijn goed, maar voor de uitvoer zal veel geld nodig zijn. Ik ben benieuwd hoe de politiek straks reageert. Het probleem is nu van ons bord af. Ondertussen vind ik het prima wat Keith Bakker doet. Laat-ie maar een breekijzer voor ons zijn.''